Giáo dục nghề nghiệp Lâm Đồng chuyển mình theo nhu cầu thị trường lao động

  Năm học 2025–2026, giáo dục nghề nghiệp tỉnh Lâm Đồng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về quy mô tuyển sinh, tổ chức mạng lưới, đổi mới chương trình và gắn kết đào tạo với doanh nghiệp. Kết quả này tạo nền tảng để tỉnh tiếp tục phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập trong giai đoạn mới.

Mở rộng cơ hội học nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

  Với địa bàn rộng, dân số khoảng 3,9 triệu người và 49 dân tộc cùng sinh sống, Lâm Đồng có nhiều tiềm năng phát triển trên các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ. Tuy nhiên, sự phát triển chưa đồng đều giữa các vùng, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề.

  Đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 76 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm 6 trường cao đẳng, 4 trường trung cấp tư thục, 11 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, 2 trung tâm giáo dục thường xuyên có chức năng đào tạo nghề, 14 trung tâm giáo dục nghề nghiệp tư thục và 39 cơ sở khác tham gia hoạt động đào tạo nghề.

  Trong năm học 2025–2026, hệ thống giáo dục nghề nghiệp của tỉnh đã tuyển sinh 68.385 người. Trong đó, trình độ cao đẳng có 2.324 người, trung cấp 2.423 người, sơ cấp và các chương trình đào tạo khác có 63.638 học viên.

  Cùng với mở rộng quy mô tuyển sinh, toàn tỉnh có 39.328 người tốt nghiệp và được cấp văn bằng, chứng chỉ nghề, gồm 1.780 người trình độ cao đẳng, 2.253 người trình độ trung cấp và 35.295 người học sơ cấp hoặc các chương trình đào tạo khác.

  Công tác phân luồng học sinh sau trung học tiếp tục được quan tâm. Năm học qua, có 9.912 trong tổng số 54.810 học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông lựa chọn học nghề, đạt tỷ lệ 18,08%.

Sắp xếp mạng lưới theo hướng tinh gọn, hiệu quả

  Một dấu ấn đáng chú ý trong năm học là việc rà soát, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

  Tỉnh đã sắp xếp Trung tâm Giáo dục thường xuyên – Ngoại ngữ, Tin học tỉnh và 16 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên thành 7 đơn vị, giảm 10 đầu mối, tương ứng 43,74%. Khoa Y – Dược thuộc Trường Cao đẳng Bình Thuận được sáp nhập vào Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng. Việc sáp nhập Trường Cao đẳng Cộng đồng Đắk Nông vào Trường Cao đẳng Đà Lạt cũng đang được hoàn thiện theo quy định.

  Sau sắp xếp, trên địa bàn tỉnh có 3 trường cao đẳng thuộc UBND tỉnh và 2 trường cao đẳng thuộc các bộ, ngành Trung ương. Việc kiện toàn mạng lưới không chỉ tinh giản đầu mối mà còn hướng tới tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng đào tạo.

Đào tạo gắn với doanh nghiệp và những ngành kinh tế mũi nhọn

  Thay vì chỉ đào tạo theo khả năng sẵn có, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã từng bước cập nhật chương trình theo nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Nhiều ngành nghề gắn với thế mạnh và định hướng phát triển của tỉnh được chú trọng như nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, dịch vụ, chế biến nông sản, cơ khí, công nghệ thông tin, điện – điện tử, cơ điện tử, năng lượng tái tạo và logistics.

  Nội dung đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng thời lượng thực hành; bổ sung kỹ năng số, kỹ năng xanh, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Một số cơ sở đã tổ chức đào tạo tại doanh nghiệp, đưa học sinh, sinh viên đến thực hành, thực tập trong môi trường sản xuất thực tế.

  Doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình góp ý chương trình, xây dựng chuẩn đầu ra, hướng dẫn thực hành, đánh giá kỹ năng nghề và tuyển dụng người học sau tốt nghiệp. Nhờ đó, tỷ lệ người học có việc làm đúng ngành, nghề đào tạo đạt trên 85%.

  Bên cạnh đó, hoạt động hợp tác quốc tế tiếp tục được mở rộng. Nhiều trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn tỉnh đã có chương trình trao đổi, hợp tác với các trường và tổ chức của Australia, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Anh, Hàn Quốc, Thái Lan trong đào tạo, phát triển chương trình, bồi dưỡng đội ngũ và nghiên cứu khoa học.

Không để hoàn cảnh trở thành rào cản học nghề

  Các chính sách hỗ trợ người học được triển khai nhằm tạo cơ hội học nghề cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, người dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo và lao động nông thôn.

  Theo số liệu từ một số trường cao đẳng, đã có 3.236 người được miễn, giảm học phí với tổng số tiền hơn 20,17 tỷ đồng; 1.644 người được hưởng chính sách nội trú với kinh phí hơn 10,6 tỷ đồng.

  Một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn huy động nguồn lực từ doanh nghiệp để trao học bổng, hỗ trợ học phí cho học sinh, sinh viên khó khăn. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà còn thể hiện trách nhiệm đồng hành của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo nguồn nhân lực.

Đội ngũ nhà giáo từng bước thích ứng với yêu cầu mới

  Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 4.744 nhà giáo làm việc tại các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, 98,83% nhà giáo đạt chuẩn trình độ đào tạo, 55,64% trên chuẩn và 93% đạt chuẩn nghiệp vụ sư phạm. Tỷ lệ nhà giáo có năng lực ngoại ngữ đáp ứng vị trí việc làm đạt 82%; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin đạt 85%.

  Công tác bồi dưỡng tiếp tục được chú trọng. Trong năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức bồi dưỡng chính trị hè cho 149 cán bộ quản lý, nhà giáo; đồng thời tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm giáo dục nghề nghiệp trình độ cao đẳng cho 31 nhà giáo.

  Tuy vậy, một số cơ sở vẫn thiếu giáo viên, nhất là đội ngũ có trình độ cao, tay nghề giỏi. Phần lớn trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên chưa được bố trí đầy đủ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp, ảnh hưởng nhất định đến khả năng mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo.

Chuyển đổi số mở ra không gian đào tạo mới

  Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức quản lý, tuyển sinh và tổ chức đào tạo nghề. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã cập nhật thông tin về người học, nhà giáo, ngành nghề đào tạo, văn bằng, chứng chỉ, cơ sở vật chất và việc làm lên hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung.

  Một số đơn vị bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xử lý dữ liệu, thống kê, báo cáo, tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp và xây dựng học liệu số. Nền tảng trực tuyến, mạng xã hội, video và infographic được sử dụng để giới thiệu ngành nghề, cơ hội việc làm và chính sách hỗ trợ người học.

  Dù kết quả ban đầu khá tích cực, mức độ chuyển đổi số giữa các cơ sở vẫn chưa đồng đều; dữ liệu có nơi cập nhật chậm, hạ tầng và kỹ năng số của đội ngũ còn hạn chế. Đây là những điểm cần tiếp tục khắc phục trong thời gian tới.

Hướng tới nền giáo dục nghề nghiệp hiện đại, linh hoạt

  Bước sang năm học 2026–2027, ngành Giáo dục Lâm Đồng xác định tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục nghề nghiệp; mở rộng tuyển sinh gắn với nhu cầu tuyển dụng; nâng tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

  Các chương trình đào tạo sẽ tiếp tục được rà soát theo yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Tỉnh ưu tiên phát triển những ngành nghề phục vụ nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, công nghiệp chế biến, kinh tế xanh và chuyển đổi số; tăng cường liên kết đào tạo, thực hành, thực tập và tuyển dụng với doanh nghiệp.

  Trong hành trình ấy, thay đổi nhận thức xã hội về học nghề vẫn là nhiệm vụ quan trọng. Khi học nghề được nhìn nhận là một lựa chọn chủ động để lập thân, lập nghiệp, giáo dục nghề nghiệp sẽ thực sự trở thành động lực phát triển nguồn nhân lực, góp phần đưa Lâm Đồng tiến nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo